ترجمه و شرح : انحاء وقوع علم در كلام مصنّف گويد : علم در كلام بسه نحو مىآيد : 1 - اسم . 2 - كنيه . 3 - لقب . شارح گويد : اسم آنست كه نه كنيه بوده و نه لقب باشد . مؤلّف گويد : يعنى نه لفظ « اب » و « امّ » در اوّلش بوده و نه مشتمل برمدح و يا مذمّت باشد مانند لفظ على كه اسم براى شخص نهاده باشند . سپس شارح گويد : كنيه : آنست كه در صدر و ابتدايش لفظ « اب » يا « امّ » واقع شده باشد مانند ابو الحسن و ام كلثوم . بعضى گفته‌اند : كنيه آنست كه در اوّلش ابن يا ابنة قرار گرفته باشد . و بهرتقدير كلمه « كنيه » از كنيت » به معناى « سترت » مشتقّ مىباشد همانطوريكه لفظ « كنايه » نيز از آن اخذ شده . و اعراب كنيه را بمنطور تعظيم و احترام اشخاص به كار مىبرند . و امّا لقب : عبارتست از علمى كه مشعر به مدح و يا ذمّ داشته باشد . علمى كه مشعر بمدح باشد مثل اينكه لقب شخص را حاتم گذارند تا بدينوسيله او را مورد مدح قرار داده و بفهماند كه صفت جود در او است . و علمى كه مشعر به ذمّ باشد نظير اينكه لقب كسى را ابليس گذارند .